โครงการเยาวชนรักษ์น้ำ โดยกรมชลประทาน สู้วิกฤติโลกร้อน จุดประกายแนวคิดเยาวชนในการใช้ทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน

วันพฤหัสบดีที่ 12 กุมภาพันธ์ พ. ศ. 2569 ณ โรงแรมธาราชลพฤกษ์ รีสอร์ท จ. นครนายก สำนักบริหารโครงการ กรมชลประทานได้จัดงานแถลงข่าวและประกาศรางวัลความสำเร็จ โครงการเยาวชนรักษ์น้ำ โดยมี นายปรัชญา ฉายวัฒนา ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมโยธา (ด้านวางแผน) สำนักบริหารโครงการ กรมชลประทาน นางสาวพรศิริ คณะใหญ่ ผู้อำนวยการส่วนสิ่งแวดล้อม สำนักบริหารโครงการ กรมชลประทาน รองศึกษาธิการจังหวัดนครนายกและ รองศึกษาธิการจังหวัดปราจีนบุรี เป็นผู้แทนมอบรางวัลให้แก่เยาวชนผู้เข้าร่วมโครงการทั้ง 10 โรงเรียน

นายปรัชญา กล่าวว่า ก้าวสู่ปีที่ ๖ โครงการ “เยาวชนรักษ์น้ำ ประจำปี 256๘ เป็นโครงการส่งเสริมความเข้าใจการแก้ไขผลกระทบสิ่งแวดล้อมบริเวณโครงการพัฒนาแหล่งน้ำของกรมชลประทาน เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาแหล่งน้ำ การรักษาแหล่งน้ำในพื้นที่ชุมชนแบบมีส่วนร่วม เพื่อให้ครูและเยาวชนมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง ถึงแนวทางการพัฒนาแหล่งน้ำของกรมชลประทาน และความสำคัญของการนำน้ำมาใช้ในทางเกษตร การรับรู้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (climate change) จัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้เยาวชนเกิดทักษะกระบวนการคิด การป้องกัน และรับมือกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน

โครงการ เยาวชนรักษ์น้ำ ประจำปี 256๘ ได้เปิดรับสมัครกลุ่มเยาวชนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย แต่ละกลุ่มประกอบด้วยเยาวชน 3 คนและครูที่ปรึกษา 1 คน ในบริเวณพื้นที่โครงการเขื่อนขุนด่านปราการชล จังหวัดนครนายกและปราจีนบุรี และคัดเลือกกลุ่มเยาวชนเพื่อเข้าร่วมโครงการเป็นรุ่น ที่ ๖ จำนวน 40 คน โดยเยาวชนทั้ง 10 โรงเรียนจะได้รับการเสริมสร้างความรู้ผ่านค่ายฝึกอบรม สร้างความเข้าใจและเสริมศักยภาพการทำงานด้านสิ่งแวดล้อม

จากนั้น กลุ่มเยาวชนได้นำความรู้จากค่ายฯ ไปประยุกต์ใช้ดำเนินโครงการ ที่แต่ละกลุ่มได้สร้างสรรค์กิจกรรมขึ้น เช่น การฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น บอร์ดเกมเยาวชนรักษ์น้ำ นวัตกรรมเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้งานชลประทาน การแก้ไขปัญหาน้ำเสีย การสร้างการมีส่วนร่วมและขยายเครือข่าย ภายใต้การดูแลของครูที่ปรึกษาประจำกลุ่ม โดยมีคณะกรรมการของโครงเยาวชนรักษ์น้ำ ได้ลงพื้นที่เพื่อติดตาม ให้คำแนะนำแก่กลุ่มเยาวชนในระดับพื้นที่ พร้อมทั้งประเมินผลการดำเนินงานจริง ซึ่งการประมวลคะแนนสำหรับรางวัลชนะเลิศ 3 อันดับนั้น มาจากคะแนนการมีส่วนร่วมในรอบค่ายฝึกอบรม คะแนนจากการลงพื้นที่ประเมินการทำโครงการจริง และคะแนนจากเล่มรายงานสรุปผลของกลุ่มเยาวชน

รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ โรงเรียนลาดตะเคียนราษฎร์บำรุง จ.ปราจีนบุรี จัดทำโครงการ L.R.B. รักษ์น้ำ รักษ์โลก การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติบริเวณบึงโคกมะม่วง ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ตําบลลาดตะเคียน โดยมุ่งเน้นการป้องกันการพังทลายของดินด้วยการปลูกหญ้าแฝก การให้ความรู้ เกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรดินและน้ำ การจัดการขยะอย่างถูกวิธี และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของ นักเรียนเครือข่าย โรงเรียนเครือข่าย คนในชุมชนช่วยกันดูแลรักษาทรัพยากรท้องถิ่น อันจะนําไปสู่การฟื้นฟู สภาพแวดล้อมรอบบึงโคกมะม่วงให้มีความสะอาด สวยงาม และยั่งยืน

รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ได้แก่ โรงเรียนกบินทร์วิทยา จ.ปราจีนบุรี ดำเนินโครงการ ทัวร์ The River Of “Kabin”ผ่านกิจกรรมการอบรมให้ความรู้ กิจกรรมประยุกต์นักสืบสายน้ำ และกิจกรรมเสริมสร้างแนวทางการอนุรักษ์และจัดการแหล่งน้ำ เพื่อเชิญชวนนักเรียนภายในโรงเรียนและเยาวชนในพื้นที่ ทําความรู้จักและเรียนรู้แหล่งน้ำในท้องถิ่น ตลอดจนเรียนรู้การอนุรักษ์ และการจัดการเกี่ยวกับแหล่งน้ำ เพื่อมุ่งเน้นการสร้างนักเรียนให้เป็นผู้มีความรู้ความเข้าใจพฤติกรรมในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติต่อไป

รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ได้แก่ โรงเรียนปิยชาติพัฒนา ในพระราชูปถัมภ์ฯ จ.นครนายก ได้ศึกษานวัตกรรมทุ่นพลาสติกที่ช่วยลดการระเหยของน้ำ การศึกษา ค่า DO ของน้ำจากการใช้ทุ่นลอยน้ำ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ และลดการสูญเสียน้ำจากการระเหยในแหล่งน้ำเปิด รวมถึงการสร้างเครือข่ายเยาวชนรักษ์น้ำให้กับนักเรียน ประชาชน และหน่วยงานภายนอก เพื่อสร้างจิตสำนึกร่วมกันในการดูแลจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน​

สำหรับโครงการ เยาวชนรักษ์น้ำนับเป็นโครงการสำคัญที่กรมชลประทานได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2563 จนถึงปัจจุบัน ได้สร้างพลเมืองรักษ์สิ่งแวดล้อม (Green Citizen) ในพื้นที่รอบการพัฒนาแหล่งน้ำที่สำคัญของกรมชลประทาน ให้เป็นเยาวชนแกนนำ ตระหนักถึงการรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยที่ผ่านมาได้รับการตอบรับจากคณะผู้บริหารจากโรงเรียนต่างๆทั่วประเทศ